Salı , 10 Şubat 2026

RECEP ÖZDAŞ YAZDI: TERAZİYI SIFIRLAYAN TERAZI BURCU DIZISI; İSTANBUL ANsikLOPEDİSİ 

Hep ya çok sevdiğim ya da hiç sevmediğim şeyler, filmler ve diziler hakkında yazmışım. Sanırım -elde var sıfır- dediğimiz şeyler hakkında da kafa yormalıyız. 

Fakat İstanbul Ansiklopedisi bu ikili deliliği kırmak icin cekilmiş kaftan. 

Birincisi, kötüler

Bu dizide sevdiğin şeyler sevmediklerini götürüyor, icler dışlar çarpımı toplamda sıfıra işaret ediyor, elde kocaman bi nötr kaliyor. Dizi bir dizi toplumsal uzaklıklarla ilgilli, ve kimin´-neye-nasıl mesafeler alması derdiyle yapılmış. Ama güncel Turkiye dengelerinin terazisini ölçmeyi maalesef ki denge sanıyor. 

Bu yuzden de herkeslere eşit bir mıymıy uzaklıkta beliriyor. Ya da herkeslere mıymıy eşit bi uzaklıkta. Ya daaa herkeslere uzak ve eşit bi mıymıy uzaklıkta takiliyor diyebiliriz, Eskiden buna omurgasız olmak denirdi. 

Tum bu cümleler ayni yere çıkıyor aslinda, neyin yerini değişirsen değiş…Hep esit bi uzaklık beliriyor. Vurgu asla tarafli degil, yüklem-nesne-özne birbirine gi re mi yor. Didişmek imkansız, neyi nereye çeksen vurgu orda kala kalıyor ama eşit uzaklık asla degişmiyor. 

Diziyi yazma motivasyonum iyisi ve kotüsüyle başroldekilerin basörtüsü ve başörtüsüzlüğüyle tam da bu terazide belirdi ve tarafgir bi gay yerine elestirel bi ölcme-biçme derdiyle ibne lenslerimi taktim. Yazarken bile diziye dair iyiler ve kötüler -terazi burcu gibi- hem dengelenedi hem havaya uçustu. O kararsız esmer poğaça yanak (başroldeki kız) gibi bi yani muhteşem de sayılabilecek birazcık da anti kimlik politikası moleküllere evrildi olay. 

Buraya kadar tutmadıysa, yazının gerisi de tutmaz seni, bırak ve git ve Nisantasi Nero’da tek kahve ve tum gun Hornet takıl diyorum, yok abla tuttu diyosan sonuna kadar bekle. Yine Nero’da takıl, kahveni zengin koliye ödet, arada ama bu yazıyı oku ki mental orgazmlar da keşfet diyorum. 

Çünkü okuduğunda elinde asla bi yargı kalmayacak, dizi bitince de kal-a-mıyor. Senaryo büyük meselelere; sınıfa, cinsiyete, ırka, kimliklere ve diğer büyük herseylere büyük bakışlar atan, bu bakışla da meseleyi sıfırlayan, eni sonu her bakışı sıfırlayan nötralize bir soğan adeta. 

Dizinin sonunda kalakalıyor insan, ambale olmuş, paralize olmuş da doymamış gibi- saçma bi izleyici insan. Taze soğan gibi moloz karamelize bi hisle kaldim ben de. 

Yazmaya deger mi, evet değer, ama ne yazıcam? Konuyu ya da derdi degil, sana kalan saçma hissi. İyi miydi kötü müydü lan bile diyemediğin k-hole o his var ya hani. Suya değil yani havaya yazıldı, terazi burcu yazisi bu. Su ayıltır, hava bayıltır. İstanbul Ansiklopedisi hava basarak ayıltan terazi dizisi. Dizide balonla ilgili bi replik var bence Berkun Oya zekası olduğuna emin olduğum bi ibne sesim diyor bunu; bu balonun icindeki havayı anlatan cümle bile izlemeye yeter hani. 

Türkiye’nin yaşayan en onemli entelektüeli Fatih Özgüven’in terazi seçkisi geldi aklima da; o da terazi gillerden ve buyuk bi ilham. Her ibne Fatih’in her yazısını okumalı ki zihin duvarları doğru tutsun su terazisi ile olculen inşaat bedenleri. 

Terazi havanin her yerde olusu gibi buyuk ve sarmalayan bi şeyden de bahseder ya, İstanbul Ansiklopedisi büyük meseleleri de nötrleyen bi sıfır bakis sanki. Derinlik iddia eden bi Netflix çocuk havuzunda yine de boğulabilmek gibi düşünceler geliyor akla izlerken. Ve; bin kere söylendi lan bu hikaye? Ne gerek var abla… derken beliren bir yeniden anlatma ihtiyacına denk geldim bende dizi biterken. 

Varin dostlar siz karar verin, cunku kararsiz bi teraziyim bugün, belki de biraz dizideki kararsız esmer. Çehov olmak isterken İclal Aydin in 3 Kiz Kardeş’i olan nötr bi ortak eksen midir? Yoksa Bir Başkadır olmak isteyen bir İnstagram Ansiklopedisi mi bu dizi? 

Ama şunu iyi biliyoruz; bu yollar eskiden liberal Islama cikardi, iyi ihtimalle fetullahcilara, daha iyi ihtimalle kültur ve külturcülük, en iyi ihtimalle şehri yiyip bitiren bi Instagram şehir ansiklopedisi sayfası, ya da rakı güzellemesi ile 31 çeken kimlik yiyiciler. Omurgasızlıktan kastım buydu aşko. 

Oyku Hanım izninizle, öyküleme tekniklerini Berkun Oya dan ilham alan yönetmen Selman Nacar’a soruyorum; 

-Nereye gidiyorsun Selman? -Berkun Oya ya -Napıcaksınız? 

-Bir Başkadır’ı tekrar izlicez -Üstünde ne var? -Taşralı bi şeyler 

-Çantanda peki? -Başörtüsü ya da fular 

-Bizimle değilsin 

Sen de bizimle değilsin z kuşağı çıkmazları 

ayrıl da gel Z kuşağının direnen ibne dostları diyerek… 

İkincisi, iyiler 

Yine de kuir bi izleyici deneyiminin dayatılan estetik ya da sanatsal normlarla degil gündüz kuşağından bi dizideki o ufak bi parça gibi görünen zamansız andan da neşe ve coşku çıkarabileceğine inanıyorum. 

Birçok arkadaşımın Muhteşem Yüzyıl’dan şehzade Mustafa’nın ölüm sahnesini bira yanında hüzünlenme cilası atarak (Beyhan), ya da çekirdek çitleyerek çoskulu bir hüzünle (Emrah) izlediğini biliyorum. Sadece bi sahneyi Youtube’tan açıp duygu üretmek o diziyi önemsiz mi kılar? Yoksa daha da bi kat cila daha mı atar dizinin yıllar içinde edindiği izleyici belleğine? 

Bence ikincisi. Seyirci artik eyleyen bi bellek isçisine dönüşmüşşe orda kuir ararım. Bu arada kuir kelimesine en dogru karşılığın ibne oldugunu düşünüyorum. Bu yüzden seyredenin ibneliğinde hep bi kuir anlam taşması ya da cila aramak hep gerek. İbnelik yamuk bakmaktır diyorum, saol Zizek

Hem benim de en iyi filmler top 5 im de Turkiyede yapilmis ilk online ders olan Travesti star Deniz hocamızın böğürtlenli arko-yu tercih ettigi (reklam almadığı) lavman videosu var. 

Travesti Deniz’den Meslektaşlara Öğütler

Serenay’ın canlı yayında çor filmini saymıyorum hani. Benim için bi Butler dir, Zizek ten büyüktür kendisi. Putka Kanunları eseri her ibnenin iphone kılıfına kaydedilip okunmalidir. 

Travesti serenay gaspa çıkarsa. 

Hangi film günlük hayatımıza doğrudan bi cümle ile -ve her gün tekrar ederek o cümleyi- dahil oldu ki hem? Türkiye’nin en iyi yönetmeni olarak cinsiyet atanan Nuri Bilge nin tüm filmlerinden seçip aldığım ve severek kullandığım bi kelime ve bi an bile yok. Ama her gün mutlaka eşe-dosta, birilerine “NE ÖLÜNE NE ÖLÜME LAN” diyorum. Serenay’ın replikçilikte gözü yok biliyorum. Bu yüzden abla benim ibne gözüm ve yamuk bakışım Serenay dan bana´-bize kalan o cümleyle yaşıyor ve gelişiyor. 

Tum bunlari niye anlattım? Çünkü İstanbul Ansiklopedi’de çok iyi işlenmiş ve duygu üreten anlar var. Dizi toplamda kalbur üstu bi is olsa da içindeki o çok iyi parçalar bölümlerin toplamından daha büyük bi parçaya işaret ediyorlar. 

Özellikle başörtüsü ile kurulan çokça simgesel ve asla bi yere çıkmaz sandığımız kimlik ilişkisini tiyatro sahnesinde kurgudan gerçeğe donen başka bi gerçeklik arayışı ile sormak başlı başına iyi bi film gibi okunabilir. Ordaki repliklerde kuir bir gözle icinde yaşadığımız ve sağcı sayılabilecek muhafazakar kimlik siyasetlerine bir panzehir var. 

Bi ibnelik var hani o sahnede. 

Parçanın bütünle yarıştırılarak yarışa sokulduğu bi listecilik degil bu. Bence Z kitlesinin bu ambale kimlik sevici tavrı buralarda bi yerde açık edebilir kendisini. 

gayim twinkimve AKP liyim videosunun na-apabilirsin GAYIM, TWINKIM, AKPLİYİMki? vurgusunun na-trans yerlere degdigi bi coskulu bosluk sardi içimi ve o boşluğu anlamak icin Istanbul Ansiklopedisi’ni izle derim aşko. 

Denge donma halidir o donma halini istikrarla perform eden terazideki ambale ya da kararsizlik -her neyse iste- yeni bi tip siyaset burdan cikabilir beeeee, demek istemişti 

Şimdi elde ne kaldi? iyiler dedik, kötüler dedik. 

bi deeeee yogiler vardi abla hatırla. 

birincisi ve ikincisi birbirini götürürken olusan artı değer bence burda. İşte al sana içler dışlar, gayler lezler, aktifler ve pasifler derken elde kalan o koca aşklarımız, terazi kadınlarımız, 

artik siyasete inancim bitti derken ibneligi kuracak doğru siyaset biciminin onlardan geleceğine olan tam inancımla… 

ne hasanim ne tahsin, hem hasanim hem tahsin diyerek saraçhane den taksime doğru ilk akbili basıyorum.

herkes belediye otobüslerine diyerek, once kadinlar cocuklar terazi dengesizliğinde kurtarilacaklar listemden, once çocuklar ve kadınlar sıkacaklar akbil ibne kurşunlarla taksime açık çağrıda bulunuyorum 

ve bisikletçilerin olduğu alt gecitten 35C ye biletsiz binerek 

onur degil ISGAL sloganiyla Taksim i geri almaya davet ediyorum 

Derdimiz imam ya da oglu degil, o ikizler burcu canisi, bulur atmosferde yolunu 

Biz balik Tayyip’in bizi suya hapseden balık ya da su zehirlenmesini ancak hava yoluyla anılarımıza zerk edilecek bi şırıngayla çözeriz.

Kronolojik sırayla hayatı saran terazi kadinlari dondurdu beni hayata. Bu yazi onlara armağan olsun. 

  1. Okuduğu yatılı okul olan Kiz YIBO dan, etekli formasını çarşıda diz üstüne çekip evde diz altına inerek terazi dengesi kuran ve lacivert formanın cebinde kahvaltı icin verilen minik reçel kutularını her Cuma toplayıp, küçük ibne kardesini dengeli ve istikrarlı biçimde doyuran ana ablam Mina. 

2. Çehov un ya da King Lear in o 3 kız kardeşindeki en hakkaniyetli sut kız lenin Esra. 

3. Hayatimin aşkı, annemin memesine sarılır gibi yamulup vantuzlamak, sömürmek istedigim kaba etinde kahkahalar atmosfer birikirken o biyosfer gokyuzundeki aksam kızılı yalova sayfiye mekaninda acı-tatlı kızıl ya da afet bildiğim, hayatımın fırsatından bi kaçırılmış gibi gördüğüm ama tam da aslında kaçırarak yeniden ördüğüm bir kördüğümsün sen Melos. cicibebe paketinin bebek guzeli Tuna balik in balık gibi uçalım hayale dediği melike. yakışıklı hani sen sarkisini sen bana yazdın da ben kendimi sevdim, ben böyle dengede bi terazi sevgiyi kimsede görmedim. seni çok özledim. 

4.Herkese en yakın ama kendine hep bi tik uzak, kendine de mesafe alabilen, iyi ki de kendini bile görmeyen gercek unlu menajeri bi ünsüz. her gun karbondioksit üreterek aslında bitkilerin yaşamını da belirleyen toksikoloji uzmanı faso queer mama Yesim. 

5. Dogduğu gün hiç bir mucize olmamış, bu olmadığı için de üzerine cibinlik örtülmemiş ve kara sinekler tarafından ziyarete uğramış türbe yeri bir beşikte ilk kadın peygamber adayı bok sinekleri ile dost olmuştu, bu sakinlik nasil da bi dengeye istikrara, kendini bilmeye ve kadim -wisdom o seye nasil dönüştü bilmiyorum ama senin merkezi atamayla atanmış kendini gay erkek sanan vajinali ama memesiz kadin peygamber oldugunu anladım. Kendine abuse kelimesini kullanan başka cana zarar vermez. Sana bundan böyle Ebu Ziya diyorum Cemre. Atamıza da ikinci adi atandi, ben de seni terazi dengesi ve adaletiyle kendime peygo atiyorre. 

6. Ve son olarak tacı elinden alındıktan sonra bile taci elinin tersiyle iten Eren Keskin’in tedrisatindan ve sürmelerinden gecmiş bi tro guzeli. Transların Cağla Şikel’i sensin, Çağla Akalın kendine tikelsin. 

Buna da bakın

(RÖPORTAJ) CALUM SCOTT: İSTANBUL KONSERİNDE TER, GÖZYAŞI VE KAHKAHA VAAT EDİYORUM

CALUM SCOTT KİMDİR? İngiliz şarkıcı ve söz yazarı Calum Scott, 2015 yılında İngiltere’de düzenlenen Yetenek …

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir