DOĞRU TAKVİYELER İLE DAHA SAĞLIKLI SPOR YAPIN!

GZONE DERGİ Fitness ve Antrenman editörü, trainerımız Onur Uçar, sizler için spor dünyasının besin takviyelerini kaleme aldı. 

Hazırlayan Onur Uçar

Vücudumuz kendi başına yaşamsal faaliyette bulunan doku ve organların oluşumu sebebiyle bazı amino asitleri kendi enzimleri sayesinde üretmekte iken bazı amino asit yapıları doğada bulunan besinlerden almak zorundadır. Bazı amino asitler doğada ihtiyacımızdan çok daha az yapıda bulunmasından ve ya buna erişimimizin güçlüğü sebebiyle amino asit, protein tozu ve başka yapıda besin takviyelerine ihtiyaç duymaktayız.

Yapılan araştırmalarda besin takviyelerine olan ilgi sebebiyle son dönemlerde bu takviyelerin üretimi, kullanımı son derece artmış bir vaziyettedir. Tüm dünyada milyar dolarlık bir pazarı oluşturan Supplamentler denizinde ihtiyacınız olacak doğru takviyeleri nasıl bulacaksınız?

Bu takviyelerin birçoğunu spora giden kaslı arkadaşlarınız ve ya antrenörlerinizin tavsiyesi doğrultusunda adım atmışsınızdır. İstediğiniz daha kaslı, daha güçlü, daha hızlı veya daha sağlıklı olmak olabilir. O halde her biri için ayrı ürünleri kullanmanızda fayda olacaktır. Bilimsel araştırma konusunda son zamanda yapılan araştırmalarda en popüler olan “Creatine” besin takviyesinin anaerobik kapasitede çok ciddi bir güç artışı sayesinde bazı “Supplmentlere” olan bakış açısınının daha iyimser olmasını sağlıyor. Sizin için bu yazımda bazı “ek” gıdalarının ne amaçla ve ne şekilde kullanılması gerektiğini yazacağım. Ek gıda diyorum çünkü bu destekler asıl beslenmeye destek olması amacıyla üretilmiştir. Bu yüzden asıl önemli olanın sizin ne kadar kaliteli beslendiğiniz ile ilgilidir.

Amino Asit: Vücudumuzun neredeyse bütün dokularının yapımından sorumlu olan amino asitler bütün organizmanın yaşaması için gerekli olan elzem maddelerdir. Yazımın başında da bahsettiğim gibi bazı amino asitleri vücudumuz kendi başına üretebilmektedir. Fakat bu oluşumun devamlılığı için bazı amino asitleri ise gıdalardan almaktayız. Amino asitler birleşerek proteinleri oluşturur. Daha sonrasında hücre içerisinde tekrar ayrıştırılarak amino asit formuna dönüştürülür. Yetersiz ve dengesiz beslenme sebebiyle amino asit tabletleri şeklinde takviye almak gerekebilir. Araştırdığınız da bir çok marka ve çeşitte amino asitler bulabilirsiniz. Her birinin amacının farklı olduğunu ve içerdiği amino asit değerlerinin farklı olduğunu unutmayın. Eğer amacınız daha kaslı olma ise vücut büyüme hormonlarını uyarıcı bileşenleri olan (arginine) amino asitleri daha fazla içerikli olan takviyeleri kullanmanız faydalı olacaktır. Bir çok amino asit tablet, sıvı, toz şeklinde bulunabilir. Bunun çeşitleri ile ilgili yazımı ileriki sayılarda sizin için paylaşacağım.

Protein Tozu: Protein tozları birçok yapıdadır. Bunların en sık kullanılanı “Whey” olarak adlandırılan “peynir altı suyu” tozu proteinleridir. Üretimi ve maliyeti en ucuz olan bu protein tozu gerçekten etkisi en bilindik olanlardadır da. Bu protein tozunu antrenman sonrası ve ya öğün aralarında daha sık kullanılmaktadır. Bunların dışında “Casein” süt bazlı ve yavaş sindirimli olan protein tozları gece uyumadan önce alınır ve uyku sırasında vücudun tamir esnasında sürekli protein kaynağı sağlamaktadır. Ülkemizde pek bulunamayan “Egg” proteini yumurta bazlıdır ve sabahları kullanılır. Yumurta, proteinler içerisinde en hızlı sindirim süresine sahip olan besindir ve sabah uyandığımızda vücudumuzun hızla tamir olmasına destek olması için onlarca yumurta yeriz. İşte yiyemediğimiz durumlarda ise bu protein tozu devreye girer. Ülkemizde pek duyulmamış ama birkaç yıldır adı duyulmaya başlayan yeni bir protein tozu formu geliştirilmektedir. Buna “Plasma” proteini deniyor. Plazma proteini biraz vahşice gelebilir fakat sığır kanının çok gelişmiş bir teknoloji kullanılarak ayrıştırılması sonucu oluşturulan protein tozudur. İleride bazı vampir ruhlu kişilerin bunu kullandığını göreceğinizi söyleyebilirim.

Carnitine: Yağ yakmak istiyor musunuz? O halde bu tam sizin duymak isteyeceğiniz bir takviye. Carnitine vücutta bulunan yağ molekülünü hücre içerisindeki mitokondrinin enerjiye çevirmesi için nakliye firması göreviyle çalışan ve “taşıyıcı” vitamin türüdür. Carnitine iki çeşittir. D ve L olmak üzere vücutta iki form bulunur.  D Carnitine yağ molekülünü hücre duvarına kadar getirebilirken, L Carnitine ise hücre duvarının içerisinie yani mitokondriye kadar ulaştırır ve direkt yağ yakımını başlatmış olur. Vücut belir bir oranda Carnitine üretimi yapabilmektedir. Fakat aşırı yağ veya yetersiz Carnitine sebebiyle yağ yakımı yeteri kadar oluşmamış olabilir. Takviye olarak 500-750 mg/gün şeklinde antrenmanlara başlanmadan 30-45 dk öncesinde kullanılmaktadır.

Karbonhidrat Tozu: Kilo almak isteyen ve metabolizması çok hızlı kişilerin başvurduğu protein tozları gibi yaygın olan bir takviyedir. Kalori dengelemek ve alınan karbonhidrat ve proteinleri miktarını kolayca belirlenmesini sağlayan karbonhidrat tozları, saf karbonhidrat tozu veya protein tozu karışımlı karbonhidrat tozları olmak üzere ikiye ayrılır. Piyasada ağırlıklı olarak protein tozu karışımlı karbonhidrat tozları bulunmaktadır. Atlet ve performans sporcuları ağırlıklı olarak saf karbonhidratlarını kullanmakta ve enerji verimliliğini arttırmaktadır. Kişinin kilosuna ve beslenme durumuna göre kullanımı çok esnektir.

Vitamin-Mineraller: Dünya üzerinde en çok kullanılan besin takviyeleridir. Çoğu zaman doktorların tavsiye ettiği ama bilinçli her sporcunun sıklıkla kullandığı takviyelerdir. Kan testleri ve özel testler sonucu eksikleri ortaya çıkan değerler sonucunda kullanılır. Balık yağı, Glukosamine, Çinko, Multi-vitaminler, Selenyum en sık kullanılan ürünler olmaktadır.  Vücutta eksikliğine göre dozajı ve kullanım süreleri vardır.

Ben bu yazımda genel olarak kullanılan takviyeleri  5 ana başlıkta topladım. İleriki yazılarımda bu takviyeleri çok daha irdeleyerek ve detaylı şekilde kullanımını yazacağım. Unutmayın bunların hepsi daha sağlıklı bir vücuda sahip olmanız için üretilen ek gıdalardır ve asla asıl beslenmenizin yerine geçmez. Eğer gerçek anlamda planlı ve programlı bir beslenme planınız yok ise bu takviyeler sizi kurtarmaz. 

Hepinize sağlıklı günler diliyorum…

BU YAZI, GZONE DERGİ’NİN 1. YAŞ ÖZEL EYLÜL 2015 SAYISINDA YAYINLANMIŞTIR, AŞAĞIDAKİ BUTONLAR ARACILIĞI İLE ÜCRETSİZ OKUYABİLİRSİNİZ..