{"id":51070,"date":"2021-06-19T16:02:23","date_gmt":"2021-06-19T13:02:23","guid":{"rendered":"http:\/\/gzone.com.tr\/?p=51070"},"modified":"2021-06-19T16:02:26","modified_gmt":"2021-06-19T13:02:26","slug":"recep-ozdas-yazdi-nomadland-kaygili-baglanma","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/2021\/06\/19\/recep-ozdas-yazdi-nomadland-kaygili-baglanma\/","title":{"rendered":"RECEP \u00d6ZDA\u015e YAZDI: NOMADLAND, KAYGILI BA\u011eLANMA"},"content":{"rendered":"\n

Nomadland <\/em>g\u00f6sterdi\u011fi \u015fey ile hissettirdi\u011fi duygu ve yayd\u0131\u011f\u0131 enerji aras\u0131nda seyirciyi sal\u0131nd\u0131ran, zihnimizi ise doland\u0131rmadan buland\u0131ran bir film. Bu aral\u0131kta sal\u0131narak yakalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fey ise do\u011frudan ve ger\u00e7ek. Bu ger\u00e7eklik filmin duygusal deneyimiyle, \u00f6znel ya\u015famlar\u0131m\u0131z\u0131n yersiz-yurtsuzlu\u011funun her imgede ve her karede \u00f6rt\u00fc\u015fmesi, yer yer \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 ve hatta u\u00e7ucu bir \u015fekilde de olsa ba\u011flanmas\u0131yla ilgili.<\/p>\n\n\n\n

Ki bu filmi \u00e7ok \u00f6nemli yapan \u015fey; ba\u011flanma fikriyle kurdu\u011fu ka\u00e7\u0131ngan ili\u015fki<\/em>. Ba\u011flanamama \u00fczerine bir hik\u00e2yeyi seyirciye ba\u011flayabilen bir anlat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. E tabii ki de bu \u00e7eli\u015fkiyi ba\u015faran film iyidir. Bu y\u00fczden filmi okurken ister istemez ba\u011flanma bi\u00e7imlerimiz \u00fcst bir tema olarak kurgulan\u0131yor ve ona eklenen g\u00f6\u00e7menlik -g\u00f6\u00e7ebelik, yasam ve olum gibi ikilikler etraf\u0131nda m\u00fcbadele ve ekonomi alan\u0131 kendili\u011finden a\u00e7\u0131l\u0131yor. Bu alanda ise neye ba\u011flanmak istersek, o \u015fey h\u0131zla kendini kapat\u0131yor. Bu y\u00fczden Nomadland <\/em>daim\u00ee bir ayr\u0131\u015fma -i\u00e7erme sureciyle isliyor.<\/p>\n\n\n\n

Bu surecin ilki g\u00f6\u00e7menlik. G\u00f6\u00e7menlik bir kurgudur, sistematik bir aklin sonucudur. Bir kimlik, devlet ya da g\u00fc\u00e7, daha do\u011frusu merkezi olan \u00fczerinden bu kurguya dahil olur, g\u00f6\u00e7menli\u011fin kendisini zaman zaman kimliklerimize sabit k\u0131lar\u0131z. Fakat Nomadland <\/em>Amerika fikri \u00fczerinden g\u00f6\u00e7men olana yakla\u015facakken, dur diyor. O is \u00f6yle de\u011fil diyor. G\u00f6\u00e7men kategorisindeki sinsi ve planl\u0131 hali a\u00e7\u0131k edip, kameras\u0131n\u0131 g\u00f6\u00e7ebe platosuna do\u011fru s\u00fcr\u00fcyor. G\u00f6\u00e7ebe olandaki merkezsiz, sal\u0131nan ve kayg\u0131l\u0131 varolu\u015fun izinde bak\u0131yor ba\u011flanmaya. S\u0131rf bu ikilik \u00fczerinden seyircisini \u00e7at\u0131\u015fmaya soktu\u011fu i\u00e7in bile bir \u015feylerin \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fc hak ediyor. Kameras\u0131n\u0131 dahi g\u00f6\u00e7ebe bir estetikle bu fikir \u00fczerine kurdu\u011fu ve bicimle i\u00e7eri\u011fi neredeyse s\u0131f\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in… \u00d6d\u00fcle ba\u011flanmayan ama daha da \u00e7ok \u00f6d\u00fcl\u00fc hak eden bir film olmay\u0131 ba\u015far\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Yine fona yerle\u015ftirdi\u011fi tekno-feodal (Amazon is\u00e7ili\u011fi) bir merkezlilik ve g\u00fcvencesizlik i\u00e7inden kurdu\u011fu issiz ve ka\u00e7\u0131ngan hali g\u00fcndelik-politik bir imkana d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebiliyor. \u00dcstelik bu imk\u00e2n Amerika gibi \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir k\u0131tada, ona sahip olmakla onun ortas\u0131nda kala-kalmak aras\u0131nda beliriyor. Bu aral\u0131kta iki \u00f6l\u00e7ek var; \u00f6l\u00fcm ve kal\u0131m. \u00d6lmemek i\u00e7in g\u00fcvencesiz bir ya\u015fam\u0131n ekonomisine eklenen karakterin yasamamak i\u00e7in \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir duygusal m\u00fcbadeleye girmesi! Rastlan\u0131r gibi de\u011fil. Bu ilgin\u00e7likte nekro-siyasete giden bir yol da nihilizme eklenen deli bir cesaret de belirebilir.  \u00c7\u00fcnk\u00fc film merkezi gibi g\u00f6r\u00fcnmeyen ama \u00e7ok merkezi, \u015feffafl\u0131k iddias\u0131nda bulunan ama \u00e7ok dogmatik bir ekonomik d\u00fczen i\u00e7erisinden \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc ve bir o kadar duygusal bir iddia da bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n

Bu her filmin kar de\u011fildir. Hele ki bu \u00e7eli\u015fkili duruma eklenen dok\u00fcmanter esteti\u011fi iddia etti\u011fi duyguya giydirerek, en ba\u011flan\u0131lamayacak yerlerden seyirciyi filme ve hik\u00e2yeye kayg\u0131l\u0131 ba\u011fland\u0131rmak (bence) estetik ve politik aktivizmdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc her g\u00fcn hepimiz bedenimize, topra\u011fa, islerimize, \u00fclkeye, millete vs bir ba\u011flan\u0131p bir ka\u00e7\u0131n\u0131yoruz. Bunun fark\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in de zihinsel cevrimde anksiyete n\u00f6betlerine ve panik ataklara ba\u011flan\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc prekarya <\/em>\u00e7a\u011f\u0131nda i\u015fsizli\u011fi, yersiz yurtsuzlu\u011fu, g\u00f6\u00e7ebeli\u011fi, belki \u00f6l\u00fcm\u00fc ve hatta seyircinin yabanc\u0131la\u015fan turist bakisi<\/em>ni \u00f6rg\u00fctlemek asla kolay de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n

Birka\u00e7 ka\u00e7\u0131ngan kamera hareketiyle, -\u00e7er\u00e7eveledi\u011fi imgeyi temsil etmeme iddias\u0131yla- onu kendi varolu\u015funa ve ak\u0131\u015f\u0131na b\u0131rakan Nomadland <\/em>psikolojik dizicilik \u00e7a\u011f\u0131nda psikolojinin kendisiyle a\u015f\u0131k at\u0131yor. \u0130mgeyi, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc, hik\u00e2yeyi travmatik bir yasama sabitlemek yerine, seyredeni deneyime \u00e7a\u011f\u0131ran, seyirciyi de kurdu\u011fu \u015feyle kendisi aras\u0131nda sal\u0131nd\u0131ran bir \u00f6z bakim sureci bu. B\u00f6ylece psikolojik k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fc ekolu ve ona eklenen anksiyetik haller seyircinin ba\u011flanma deneyiminde ba\u011flanman\u0131n kendisiyle<\/em> \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcyor. Bu y\u00fczden de kal\u0131c\u0131l\u0131k ve ge\u00e7icilik, var\u0131lan yer ve son noktaya de\u011fil, ikisi aras\u0131nda salindi\u011fimiz bir deneyime d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

E peki bu film bize ne yapacak, bu g\u00fc\u00e7l\u00fc sal\u0131nma haliyle seyirci neyi ba\u015faracak?<\/p>\n\n\n\n

Ben \u015fahsen, d\u00fcnyaya f\u0131rlat\u0131lm\u0131\u015f olman\u0131n fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131yla beliren ve aniden gelen o yaln\u0131zl\u0131k hissiyle ba\u015f ederken Nomadland i<\/em> d\u00fc\u015f\u00fcnece\u011fim bundan b\u00f6yle. Bir film gelece\u011finizi \u00f6rg\u00fctl\u00fcyorsa iyi bi filmdir diyerek, bunu \u00f6nerece\u011fim.<\/p>\n\n\n\n

Filmin hat\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 ve  Nomadland<\/em> ile kuzen di\u011fer \u00f6neriler; American Honey<\/em> (2016) ve Tiger King (2020)<\/em>.<\/p>\n\n\n