{"id":50076,"date":"2020-11-19T10:38:44","date_gmt":"2020-11-19T07:38:44","guid":{"rendered":"http:\/\/gzone.com.tr\/?p=50076"},"modified":"2020-11-19T10:38:46","modified_gmt":"2020-11-19T07:38:46","slug":"recep-ozdas-bir-baskadiri-yazdi-nomadik-monad-gocebe-molekuler","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/2020\/11\/19\/recep-ozdas-bir-baskadiri-yazdi-nomadik-monad-gocebe-molekuler\/","title":{"rendered":"RECEP \u00d6ZDA\u015e “B\u0130R BA\u015eKADIR”I YAZDI: NOMAD\u0130K MONAD (G\u00d6\u00c7EBE MOLEK\u00dcLER)"},"content":{"rendered":"\n

Bu filmi (dizi de\u011fil) cinsiyet \u00fczerinden okumak isterdim ve i\u015fim \u00e7ok kolay olurdu. \u015e\u00f6yle derdim mesela; horlayan hegemon erkekler \u00f6rt\u00fck feminist kad\u0131nlar\u0131n duygusal eme\u011fiyle koltuklar\u0131ndan ve kanepelerinden kald\u0131r\u0131l\u0131p yataklara yat\u0131r\u0131l\u0131yorlar<\/em>. Fakat b\u00f6ylesi g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ili\u015fkiler a\u011f\u0131 film i\u00e7in tek bir damardan yap\u0131lacak yorumlar \u00e7ok eksik kal\u0131rd\u0131, filme de haks\u0131zl\u0131k olurdu. \u00c7\u00fcnk\u00fc Bir Ba\u015fkad\u0131r,<\/em> oyunculuk ve bedende parlayan ama bedenin kesi\u015fti\u011fi sosyal, s\u0131n\u0131fsal, k\u00fclt\u00fcrel, dinsel ve ataerkil ili\u015fkileri imam\u0131n \u00f6rne\u011findeki \u00e7i\u00e7ek yapraklar\u0131<\/em> gibi a\u00e7t\u0131k\u00e7a a\u00e7an, kopard\u0131k\u00e7a da \u00e7o\u011falan bir film. Bu y\u00fczden filme katmanlarla yakla\u015fmak istedim. Sonra bu katmanlar\u0131 zihnimde bir \u00fcst ge\u00e7itte kaybettim. Olay\u0131 toparlayamay\u0131nca da yaz\u0131y\u0131 nomadic monadlar<\/em><\/strong> halinde b\u0131rakmay\u0131 ye\u011fledim. Yani g\u00f6\u00e7 eden, birbirine de\u011fen paragraf k\u00fctleleri gibi okuyabilirsiniz ilerleyen paragraflar\u0131. Tam da hik\u00e2yenin \u00f6nerdi\u011fi gibi. Ama sak\u0131n ha; film havada as\u0131l\u0131 kalan, bir \u015fey \u00f6nermeyen hik\u00e2yecikler toplam\u0131 gibi alg\u0131lanmas\u0131n. Zira filmin g\u00fcc\u00fc bu basitli\u011fi te\u011fet ge\u00e7ip, \u00f6n\u00fcne \u00e7atlaklar katarak her bir \u00e7atla\u011f\u0131 devralmas\u0131ndan geliyor. <\/p>\n\n\n\n

Bu psi\u015fik-progresif izlekte\nen \u00f6nemli \u00e7atlak ise beden ve oyunculuk. <\/p>\n\n\n\n

S\u0131n\u0131f bedene isler. Atanm\u0131\u015f\nher cinsiyet bu bedende s\u0131n\u0131fla beraber yeniden ve yeniden kendini var eder.\nSonra \u0131rk, din ve y\u0131\u011f\u0131nla kimlik bedende kesi\u015firler. Bu kesi\u015fim k\u00fcmelerinin\nyutuldu\u011fu, unutuldu\u011fu yer ise dildir. Yine dil t\u00fcm bu enerjinin s\u00fcr\u00e7meye\nba\u015flad\u0131\u011f\u0131, tansiyonu art\u0131ran, doyum noktalar\u0131 yaratan, kaynayan ve ta\u015fan bir\nyerdir. <\/p>\n\n\n\n

Bir\nBa\u015fkad\u0131r<\/em> bu yerin filmi. Dildeki bo\u015fluklar,\neksiltiler, s\u00fcr\u00e7meler, kesintiler, s\u00fcreklilikler, \u0131srarlar ve tekrarlar. <\/p>\n\n\n\n

Ve terlikler ve \u00e7oraplar.<\/p>\n\n\n\n

Ve filmi \u00e7ok iyi yapan \u015fey\nbu hatt\u0131 koruyup, \u00e7ok basit ve tan\u0131d\u0131k sand\u0131\u011f\u0131m\u0131z ama oturup adam ak\u0131ll\u0131 iki\nkelime edemedi\u011fimizden donup kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu ezbere hik\u00e2yede \u0131srarla dil\nhatt\u0131n\u0131<\/em><\/strong> \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n ve uzla\u015fman\u0131n merkezine almas\u0131. Bunu da dilin bu\nkadar i\u015flevsiz ve h\u00fck\u00fcms\u00fcz oldu\u011fu bir co\u011frafyada, s\u00f6ylenmeyenin i\u00e7e patlad\u0131\u011f\u0131\nAnadolulu kaosta kotarmas\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Peki 2000li y\u0131llar\u0131n\nba\u015f\u0131nda kesi\u015fen hayatlar postmodern hik\u00e2yecili\u011finden belki, ay\u0131l\u0131p bay\u0131labilece\u011fimiz\nama \u015fimdi bize pek yeni bi \u015fey asla vaat etmeyen, y\u0131l 2005 olsa 5 y\u00f6netmenin\nbirlikte \u00e7ekece\u011fi, i\u00e7inde kuvvetle muhtemel \u00dcmit \u00dcnal in olabilece\u011fi bu filmde,\nt\u00fcm bu kolayc\u0131 post modern hatt\u0131 a\u015fan anlat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n s\u0131rr\u0131 ne? Arabeski bu kadar\nestetik-ehlile\u015ftirip s\u0131\u011fl\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcrebilecekken, post arabesk bir dilde ve Ferdi\n\u00d6zbe\u011fen\u2019de herkesi birle\u015ftiren o sihir ne? <\/p>\n\n\n\n

\u0130lk cevabim; \u00f6\u011frenme<\/em><\/strong>.\n<\/em><\/p>\n\n\n\n

Berkun Oya, Zeki Abinin\ntelevizyon ekranlar\u0131ndan yans\u0131yan mavi \u0131\u015f\u0131klardaki co\u015fkulu h\u00fcz\u00fcnden sosyal\nger\u00e7ekli\u011fi, Nuri Beyin kaportaj meyvelerinden f\u0131\u015fk\u0131ran bi\u00e7imsellikten\nvarolu\u015fsal erdemleri, Semih Hocan\u0131n dinsel sembolizminden akan k\u00f6r g\u00f6ze\nayetlerden ezoterik mercekleri, Reha yolda\u015f\u0131n do\u011fayla kurdu\u011fu ili\u015fkiden\nromantik hayalleri ve Ye\u015fim ablan\u0131n g\u00fcndelik kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131ndan otantik kad\u0131n\nhallerini \u00f6\u011frenmi\u015f. Her yeni y\u00f6netmenin kop-yala-y\u0131p yap\u0131\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 o \u00f6nce\nbir s\u00fczgecinden ge\u00e7irmi\u015f. \u00d6\u011frenmi\u015f, \u00f6n\u00fcne katm\u0131\u015f ve yol kat etmi\u015f. B\u00f6ylece\nT\u00fcrkiye modernli\u011finin konsantre halini anlatmakla kalmam\u0131\u015f, 90lardan bu yana ana\nalternatif damarlarda geli\u015fen T\u00fcrkiye sinemas\u0131n\u0131n bi\u00e7imlerini de o \u00e7ok ho\u015f\nyumu\u015fat\u0131c\u0131 kokusu gibi makinaya atm\u0131\u015f. Tam da bu y\u00fczden Naz\u0131m Hikmet in\nMemleketimden \u0130nsan Manzaralar\u0131\u2019n\u0131n g\u00f6rsel haline kap\u0131 aralam\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n

Di\u011fer cevab\u0131m ise; tutumlu\nbir \u0131srar<\/em><\/strong>. <\/p>\n\n\n\n

Giri\u015fte bahsini etti\u011fim\npsikoloji-psikiyatri damar\u0131ndaki dil <\/em>\u0131srar\u0131 bu. Berkun Oya-n\u0131n burdaki\nbasarisi da samimiyetinden. Kap\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fc bu, dibimizde bu var ve kli\u015fe\nolan \u015fey her neyse, do\u011fru anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, o hik\u00e2ye her zaman dolar<\/em><\/strong>…<\/em>\ntavr\u0131ndaki \u0131srarc\u0131 samimiyet. \u00d6nemsiz gibi g\u00f6r\u00fcnen bir hik\u00e2yeyi oyunculuklarla\nparlatabilmedeki tutumluluk. Sosyal olan her \u015fey bedene isliyorsa e\u011fer,\nbedeni oyuncu k\u0131larken geli\u015ftirilen filmografik y\u00f6ntem ancak ve ancak sahnedir\nve psikolog sandalyesidir<\/em><\/strong>fikrindeki uyumluluk. Dile yaslanarak\nama dile indirgemeden. Bizimki gibi; s\u00f6ylenemeyen ama hissettirilenlerin tam\nortas\u0131nda, g\u00f6stergelerin havada u\u00e7u\u015ftu\u011fu ve u\u00e7u\u015fan\u0131n hal\u0131flekslere\nsoku\u015fturuldu\u011fu bir co\u011frafyada bedenleri turnusol k\u00e2\u011f\u0131d\u0131 k\u0131lan oyunculuklarda\nsakl\u0131 ve \u00e7ivinin \u00e7iviyi s\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc \u0131srar. <\/p>\n\n\n\n

\u00dcstelik Bir Ba\u015fkad\u0131r<\/em>\nda nesnelerin de kendi ya\u015famlar\u0131, kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131 ve hik\u00e2yede sakl\u0131 i\u00e7sel\nzamanlar\u0131 var. Terlikler ve \u00e7oraplar mesela. Alican Y\u00fccesoy’dan daha iyi\noynayabiliyorlar. Nesneler kendilerinden \u00f6nce ve sonras\u0131ndaki sahnelerle bir\naral\u0131kta yasayabiliyorlar. Y\u0131llard\u0131r seyircinin kendili\u011finden uzak b\u00f6l\u00fck-p\u00fcr\u00e7\u00fck\nideal g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc ona satan diziciligin<\/em><\/strong> temsil etmeden yutturan\nkapitalist yan\u0131na, do\u011fru bir hik\u00e2yecilikle \u00e7omak sokan hareketler bunlar. <\/p>\n\n\n\n

Peki\nse\u00e7kinlere ait oldu\u011fu \u00e7ok\u00e7a dillendirilen psikoloji biliminin yine modernli\u011fin\ni\u00e7inden kendi se\u00e7kinini her an terapiye alan kapitalizmle sava\u015fmas\u0131… Bir\nBa\u015fkad\u0131r \u00f6zelinde anlaml\u0131 m\u0131? <\/em><\/strong>Psikolojinin sisteme meze\noldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi bi yana, onu kullan\u0131p \u00e7eli\u015fkileri h\u0131zland\u0131rmak, psikolojiden\nal\u0131nan bireyci g\u00fc\u00e7le sosyolojik alanda y\u00fczle\u015fme fikri \u00e7ok anlaml\u0131. Gerici\nsistemin z\u0131tl\u0131klar\u0131 biriktik\u00e7e, biriken sadece dilde ve bedende de\u011fil, ar\u0131nma\nve birle\u015fme arzusunda da –in\u015fallah-<\/em><\/strong> d\u0131\u015fa do\u011fru patlayacak.\nHerkesin etiketlendi\u011fi bi sosyallikte etiketin anlam\u0131 kalmayacak. Ki diyalektik\ndoyum noktas\u0131na b\u00f6yle b\u00f6yle var\u0131lacak. Zincirlerimizi, ba\u015f\u00f6rt\u00fclerimizi ve\natanm\u0131\u015f cinsiyetlerimizi kap\u0131n\u0131n e\u015fi\u011fine b\u0131rak\u0131p ilk terapi dura\u011f\u0131ndan\notogarlar\u0131m\u0131za ve istasyonlar\u0131m\u0131za da\u011f\u0131laca\u011f\u0131z. E peki da\u011f\u0131lacaksak, niye bu\nkadar konu\u015ftuk, s\u00f6yledik, ettik yani… elde ne var? <\/p>\n\n\n\n

Bir Ba\u015fkad\u0131r birtak\u0131m varolu\u015flar\u0131n \u00e7atmas\u0131ndan do\u011fan \u00e7\u00f6z\u00fclmelerin kendisini gelecek fikri olarak eczaneden ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z po\u015fetin i\u00e7ine eli\u015fi \u00e7antas\u0131<\/em><\/strong> olarak tutturuyor. Bu y\u00fczden de elde sadece bu var. Bu \u00f6yle bi re\u00e7ete gibi bir sey de de\u011fil, daha \u00e7ok bi \u00e7\u00f6z\u00fclme ve genle\u015fme hali, terapinin kendisi gibi sanki… Re\u00e7etelerdeki bilimsel indirgeme ve dinlerdeki k\u0131l\u0131f\u0131na uydurma cabas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda yeni bir gelecek savunmas\u0131. Yer yer bilimin zapt etti\u011fi, \u00e7ok\u00e7a dinlerin fethetti\u011fi, az biraz da kahve telvelerinin yeni co\u011frafyalar ke\u015ffetti\u011fi gelecek tahayy\u00fcllerimize psikiyatrik g\u00f6\u00e7menlik<\/em><\/strong> vaat eden umutlu bi hal. Ama illa ki kad\u0131nlar\u0131n erkeklerle, muhafazak\u00e2rlar\u0131n laiklerle, is\u00e7ilerin zenginlerle, K\u00fcrtlerin T\u00fcrklerle, ibnelerin straight-lerle, ya\u015fl\u0131lar\u0131n gen\u00e7lerle y\u00fczle\u015fti\u011fi gecenin \u015fafa\u011f\u0131nda huzurlu uyanabilece\u011fimiz bir sersemlikte. \u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bu filmi (dizi de\u011fil) cinsiyet \u00fczerinden okumak isterdim ve i\u015fim \u00e7ok kolay olurdu. \u015e\u00f6yle derdim mesela; horlayan hegemon erkekler \u00f6rt\u00fck feminist kad\u0131nlar\u0131n duygusal eme\u011fiyle koltuklar\u0131ndan ve kanepelerinden kald\u0131r\u0131l\u0131p yataklara yat\u0131r\u0131l\u0131yorlar. Fakat b\u00f6ylesi g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ili\u015fkiler a\u011f\u0131 film i\u00e7in tek bir damardan yap\u0131lacak yorumlar \u00e7ok eksik kal\u0131rd\u0131, filme de haks\u0131zl\u0131k olurdu. \u00c7\u00fcnk\u00fc Bir Ba\u015fkad\u0131r, oyunculuk ve …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":50077,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3804,28,7560,61],"tags":[],"class_list":["post-50076","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-kose-yazilari","category-pop","category-recep-ozdas","category-sinematv"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50076","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50076"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50076\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50078,"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50076\/revisions\/50078"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/50077"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50076"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50076"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50076"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}