{"id":49688,"date":"2020-07-29T09:43:30","date_gmt":"2020-07-29T06:43:30","guid":{"rendered":"http:\/\/gzone.com.tr\/?p=49688"},"modified":"2020-07-29T10:40:51","modified_gmt":"2020-07-29T07:40:51","slug":"istanbul-sozlesmesi-nedir","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/2020\/07\/29\/istanbul-sozlesmesi-nedir\/","title":{"rendered":"AYCELL G\u00dcREL YAZDI: \u0130\u015eTE LGBT\u0130+’YI \u0130LG\u0130LEND\u0130REN T\u00dcM DETAYLARIYLA \u0130STANBUL S\u00d6ZLE\u015eMES\u0130"},"content":{"rendered":"\n

11 May\u0131s 2011\u2019de \u0130stanbul\u2019da imzaya a\u00e7\u0131lan ve bu nedenle k\u0131saca \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesi olarak bilinen \u201cKad\u0131nlara Y\u00f6nelik \u015eiddet ve Aile \u0130\u00e7i \u015eiddetin \u00d6nlenmesi ve Bunlarla M\u00fccadeleye \u0130li\u015fkin Avrupa Konseyi S\u00f6zle\u015fmesi\u201d son d\u00f6nemde \u00fclkemizin s\u0131k\u00e7a g\u00fcndemine geliyor.<\/p>\n\n\n\n

Bir d\u00f6nem T\u00fcrkiye\u2019nin ilk imzac\u0131 olup di\u011fer Avrupa Birli\u011fi devletlerini de imzalamaya te\u015fvik etti\u011fi bu s\u00f6zle\u015fme \u015fimdi neden tart\u0131\u015fma konusu oldu?<\/p>\n\n\n\n

\u00d6ncelikle T\u00fcrkiye\u2019nin 2011 y\u0131l\u0131nda neden bu s\u00f6zle\u015fmenin ilk imzac\u0131s\u0131 ve \u00f6nemli bir savunucusu oldu\u011funu anlamal\u0131y\u0131z. 
<\/p>\n\n\n\n

Nahide Opuz Davas\u0131<\/strong>
<\/p>\n\n\n\n

Kamuoyunda Nahide Opuz davas\u0131 olarak da bilinen, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi\u2019nin T\u00fcrkiye\u2019yi tazminat \u00f6demeye mahkum etti\u011fi dava \u00fclkemiz ad\u0131na kad\u0131n haklar\u0131 konusunda olduk\u00e7a k\u00f6t\u00fc bir imaj olu\u015fturmu\u015ftu. 
<\/p>\n\n\n\n

1995 y\u0131l\u0131nda evlenen ve Diyarbak\u0131r\u2019da ya\u015fayan Nahide Opuz, evlenmesinden itibaren 3 y\u0131l boyunca e\u015finden b\u0131\u00e7akl\u0131 sald\u0131r\u0131 ve araba ile ezme giri\u015fimi de dahil \u015fiddet g\u00f6rm\u00fc\u015f ve savc\u0131l\u0131\u011fa ba\u015fvurularda bulunmu\u015ftu. Fakat Nahide Opuz\u2019un e\u015fi yeterli kan\u0131t olmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle hi\u00e7 bir \u015fikayetten ceza almad\u0131. Giri\u015fimlerinden sonu\u00e7 alamayan Nahide Opuz \u015fikayetlerini geri \u00e7ekmi\u015f ve bu nedenle t\u00fcm davalar d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, e\u015fi sadece ara\u00e7la ezme giri\u015fiminden dolay\u0131 3 y\u0131l hapis cezas\u0131 alm\u0131\u015f ve o da para cezas\u0131na \u00e7evrilmi\u015fti. Bu olaylar \u00fczerine Nahide Opuz ve annesi \u0130zmir\u2019e yerle\u015ferek bo\u015fanma davas\u0131 a\u00e7m\u0131\u015flard\u0131. Sald\u0131rgan e\u015f \u0130zmir\u2019de Nahide Opuz\u2019un annesini bularak silahla \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f ve bunun \u00fczerine bo\u015fanma davas\u0131 sonu\u00e7lanm\u0131\u015f ve \u00e7ift bo\u015fanm\u0131\u015ft\u0131. 
<\/p>\n\n\n\n

Annesinin \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fczerine \u00f6nce \u00fclke i\u00e7inde haklar\u0131n\u0131 arayan Nahide Opuz t\u00fcm yasal yollar\u0131n t\u0131kanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi\u2019ne ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftu. A\u0130HM 2009 y\u0131l\u0131nda oybirli\u011fiyle, T\u00fcrkiye’nin \u015fiddet g\u00f6ren bir kad\u0131n\u0131, savc\u0131l\u0131\u011fa ba\u015fvurdu\u011fu halde, kocas\u0131ndan koruyamayarak ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131na h\u00fckmetti. Bu y\u00fczden T\u00fcrkiye\u2019nin, Nahide Opuz adl\u0131 vatanda\u015fa 36 bin 500 Euro (o d\u00f6nemin euro kuru ile 80.000 TL)  \u00f6demesine karar verildi. Bu dava ayr\u0131ca Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi\u2019nde aile i\u00e7i \u015fiddet konusunda a\u00e7\u0131lan ilk dava olarak tarihe ge\u00e7ti. 
<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye – Avrupa Birli\u011fi \u0130li\u015fkileri<\/strong>
<\/p>\n\n\n\n

2009 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin A\u0130HM taraf\u0131ndan b\u00f6yle bir cezaya mahkum edilmesi o d\u00f6nem \u00fclkenin Avrupa Birli\u011fi ile olan olumlu ili\u015fkileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan k\u00f6t\u00fc bir imaja sebep oldu.<\/p>\n\n\n\n

Bu davadan yakla\u015f\u0131k 2 y\u0131l sonra Avrupa Konseyi Bakanlar Kurulu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revini \u00fcstlenen T\u00fcrkiye’nin yo\u011fun kat\u0131l\u0131m\u0131 ile haz\u0131rlanan ve Avrupa Konseyi taraf\u0131ndan \u0130stanbul\u2019da imzaya a\u00e7\u0131lan \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesi, T\u00fcrkiye\u2019nin bu imaj\u0131n\u0131 d\u00fczeltmesi i\u00e7in \u00f6nemli bir f\u0131rsata d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. T\u00fcrkiye s\u00f6zle\u015fmeyi ilk imzalayan \u00fclke oldu fakat s\u00f6zle\u015fmenin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi i\u00e7in sekizi Avrupa Konseyi \u00fcyesi olmas\u0131 \u015fart\u0131yla en az 10 Avrupa Devleti taraf\u0131ndan imzalanmas\u0131 \u015fartt\u0131. T\u00fcrkiye burada da devreye girerek o y\u0131llarda Avrupa Birli\u011fi ile olan iyi ili\u015fkileri ile \u00fclkelerle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc ve 22 Nisan 2014\u2019te Andora\u2019n\u0131n da s\u00f6zle\u015fmeyi imzalamas\u0131yla s\u00f6zle\u015fmenin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesini sa\u011flad\u0131.
<\/p>\n\n\n\n

\u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesi sonu\u00e7 verdi!<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin imzaland\u0131\u011f\u0131 y\u0131l olan 2011\u2019de s\u00f6zle\u015fmenin hen\u00fcz y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmemesine ra\u011fmen T\u00fcrkiye\u2019nin att\u0131\u011f\u0131 ad\u0131mlar ve verdi\u011fi mesajlar h\u0131zla sonu\u00e7 verdi. T\u00fcrkiye tarihinde s\u00fcrekli art\u0131\u015f g\u00f6steren kad\u0131n cinayetleri say\u0131s\u0131 sadece 2011 y\u0131l\u0131nda d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

2011 y\u0131l\u0131ndan itibaren kad\u0131n cinayetleri malesef artarak devam etti ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de artmaya devam ediyor.
<\/p>\n\n\n\n

\u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin i\u00e7eri\u011fi nedir?<\/strong>
<\/p>\n\n\n\n

S\u00f6zle\u015fme \u00f6zetle, kad\u0131na kar\u015f\u0131 \u015fiddet ve aile i\u00e7i \u015fiddet konular\u0131nda temel standartlar\u0131 ve devletlerin bu konudaki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini belirleyen bir uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 s\u00f6zle\u015fmesidir.<\/p>\n\n\n\n

S\u00f6zle\u015fmede taraf olan devletlerde;<\/p>\n\n\n\n

  • \u015eiddete maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan eden kad\u0131nlar \u00fclkenin neresinde olursa olsun en k\u0131sa s\u00fcrede kolluk kuvvetleri taraf\u0131ndan korumaya al\u0131n\u0131r.<\/li>
  • Bir kad\u0131n \u015fiddete maruz kald\u0131\u011f\u0131nda kan\u0131t sunmak zorunda de\u011fildir, kad\u0131n\u0131n beyan\u0131 esas al\u0131n\u0131r.<\/li>
  • \u015eiddete maruz kald\u0131\u011f\u0131ndan \u015fikayet\u00e7i olan kad\u0131n \u015fikayetini geri \u00e7ekse dahi, devlet soru\u015fturmay\u0131 y\u00fcr\u00fcterek sonuca ula\u015ft\u0131r\u0131r.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

    Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra taraf olan \u00fclkeler cinsiyet e\u015fitli\u011fi, kad\u0131n haklar\u0131 gibi konularda faaliyet g\u00f6steren devlet d\u0131\u015f\u0131 \u00f6rg\u00fctler ve sivil toplum kurulu\u015flar\u0131yla etkin i\u015f birli\u011fi yapaca\u011f\u0131n\u0131 taahh\u00fct ederler.
    <\/p>\n\n\n\n

    \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin LGBT\u0130+ bireylerle ilgisi ne?<\/strong>
    <\/p>\n\n\n\n

    S\u00f6zle\u015fmede kad\u0131n haklar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u201ccinsiyet e\u015fitli\u011fi\u201d ve \u201ckli\u015felerden ar\u0131nd\u0131lm\u0131\u015f cinsiyet rolleri\u201d gibi konulara s\u0131k\u00e7a yer veriliyor. Ayr\u0131ca s\u00f6zle\u015fmede ma\u011fdurun haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131na y\u00f6nelik tedbirlerin, “cinsel y\u00f6nelim” ve “toplumsal cinsiyet kimli\u011fi” ne olursa olsun ayr\u0131mc\u0131l\u0131k g\u00f6zetilmeden yap\u0131laca\u011f\u0131 belirtiliyor. Bu s\u00f6zle\u015fme kad\u0131n haklar\u0131na y\u00f6nelik haz\u0131rlanm\u0131\u015f olsa da temelinde LGBT\u0130+ haklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemli ve ba\u011flay\u0131c\u0131 bir belge niteli\u011fi ta\u015f\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n

    S\u00f6zle\u015fmede yer alan cinsiyet rolleri ile ilgili en \u00e7ok dikkat \u00e7eken 2 madde ise \u015funlar:<\/p>\n\n\n\n

    Madde 3-c:<\/strong> “Toplumsal cinsiyet\u201d, herhangi bir toplumun, kad\u0131nlar ve erkekler i\u00e7in uygun oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc sosyal anlamda olu\u015fturulmu\u015f roller, davran\u0131\u015flar, faaliyetler ve \u00f6zellikler olarak anla\u015f\u0131lacakt\u0131r; <\/p>\n\n\n\n

    Madde 4-3:<\/strong> Taraflar bu S\u00f6zle\u015fme h\u00fck\u00fcmlerinin, \u00f6zellikle de ma\u011fdurlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 korumaya y\u00f6nelik tedbirlerin, cinsiyet, toplumsal cinsiyet, \u0131rk, renk, dil, din, siyasi veya ba\u015fka t\u00fcr g\u00f6r\u00fc\u015f, ulusal veya sosyal k\u00f6ken, bir ulusal az\u0131nl\u0131kla ba\u011flant\u0131l\u0131 olma, m\u00fclk, do\u011fum, cinsel y\u00f6nelim, toplumsal cinsiyet kimli\u011fi, sa\u011fl\u0131k durumu, engellilik, medeni hal, g\u00f6\u00e7men veya m\u00fclteci stat\u00fcs\u00fc veya ba\u015fka bir stat\u00fc gibi, herhangi bir temele dayal\u0131 olarak ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 temin edeceklerdir.
    <\/p>\n\n\n\n

    T\u00fcrkiye\u2019nin \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ne bak\u0131\u015f\u0131 neden de\u011fi\u015fti?<\/strong>
    <\/p>\n\n\n\n

    Yakla\u015f\u0131k 2016 y\u0131l\u0131na kadar bir \u015fekilde devam eden T\u00fcrkiye – Avrupa Birli\u011fi ili\u015fkileri pek \u00e7ok etkenden dolay\u0131 giderek azald\u0131 ve 2019 y\u0131l\u0131nda da m\u00fczakereler ask\u0131ya al\u0131nd\u0131. \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesi de Avrupa Birli\u011fi ili\u015fkileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir ad\u0131md\u0131 fakat \u015fu an kopma noktas\u0131na gelen AB ili\u015fkilerinin ard\u0131ndan s\u00f6zle\u015fmenin kazan\u0131mlar\u0131 iktidar taraf\u0131ndan \u00f6nemini kaybetmi\u015f durumda. 
    Ayr\u0131ca T\u00fcrkiye siyasetinin giderek muhafazakarla\u015fmas\u0131 sonucunda medya \u201caile yap\u0131s\u0131\u201d \u201cLGBT\u0130+ toplulu\u011fu\u201d gibi konular\u0131 da g\u00fcndeme ta\u015f\u0131yarak s\u00f6zle\u015fme ad\u0131na kara propaganda yapmaya ba\u015flad\u0131. 
    Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde Habert\u00fcrk TV\u2019ye konuk olan Saadet Partisi Genel Ba\u015fkan\u0131 Temel Karamollao\u011flu ile program\u0131n moderat\u00f6rleri Nagehan Al\u00e7\u0131 ve \u0130smail Saymaz aras\u0131nda ya\u015fanan tart\u0131\u015fmada da \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesi benzer bir \u015fekilde ele al\u0131nd\u0131.<\/p>\n\n\n

    <\/p>\n