T\u00fcrkiye’de hayat\u0131n her alan\u0131nda \u015fiddet ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131kla m\u00fccadelede eden LGBT\u0130+ bireyler sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda da ayr\u0131mc\u0131l\u0131kla y\u00fcz y\u00fcze kal\u0131yor. Cinsiyet ge\u00e7i\u015f ameliyat\u0131 olmak isteyenler fahi\u015f fiyatlar ve bitmek bilmeyen b\u00fcrokratik s\u00fcre\u00e7lerle ba\u015f etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ameliyatlardan sonra ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirenlere aileleri bile sahip \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in olas\u0131 doktor hatalar\u0131 soru\u015fturma konusu bile olmuyor. Queer-trans-feminist \u00dcz\u00fcm Derin Solak, “Ameliyatlar\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131z ge\u00e7ti\u011fi i\u00e7in yeniden operasyon ge\u00e7irenler de var. Astronomik rakamlar istenebiliyor. \u0130kinci operasyonu nas\u0131l kar\u015f\u0131layacaks\u0131n\u0131z?” diyor.<\/p>\n\n\n\n
Gazete Duvar’dan Filiz Gazi’nin ara\u015ft\u0131rmas\u0131na g\u00f6re, T\u00fcrkiye\u2019deki uyum operasyonlar\u0131 di\u011fer ad\u0131yla istenilen, hissedilen bedene kavu\u015fmak i\u00e7in yap\u0131lan cinsiyet de\u011fi\u015fimi operasyonlar\u0131 i\u00e7in ya\u015f s\u0131n\u0131r\u0131 18.\u00a0 Kimlik de\u011fi\u015fimi i\u00e7in s\u00fcrecin devlet hastanesinde ilerletilmesi gerekiyor. Ankara, \u0130stanbul, \u0130zmir, Antalya gibi b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde operasyonlar ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor.<\/p>\n\n\n\n
Trans kad\u0131n ve erkeklerin konu hakk\u0131ndaki haber a\u011flar\u0131 genelde tecr\u00fcbelerin payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sosyal medya sayfalar\u0131. Konu\u015ftu\u011fum ki\u015filerin aktar\u0131m\u0131na g\u00f6re -mali a\u00e7\u0131dan daha uygun oldu\u011fu i\u00e7in- bu operasyonlar i\u00e7in en \u00e7ok tercih edilen \u00fclke Tayland. Uzun y\u0131llardan beri olu\u015fmu\u015f bir sekt\u00f6rden bahsediliyor.<\/p>\n\n\n\n
Operasyonlar riskli ve pahal\u0131. Misal vajina plasti\u011fi ve testis yap\u0131m\u0131 fiyatlar\u0131 ayn\u0131 de\u011fil. Konu\u015ftu\u011fum bir ki\u015fi uyum operasyonlar\u0131n\u0131 \u201cBizim i\u00e7in hayati bir ihtiya\u00e7\u201d s\u00f6zleriyle anlatt\u0131. Bu y\u00fczden gayretle para biriktirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Ameliyat sonras\u0131 \u00f6len trans kad\u0131n ve erkekler i\u00e7in doktor hatas\u0131 oldu\u011funa y\u00f6nelik yarg\u0131ya intikal etmi\u015f bir dava yok. Olumsuz vakalar ameliyat sonras\u0131 ger\u00e7ekle\u015febilecek komplikasyon olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Trans deneyim ya\u015fayan bireylerin \u00e7o\u011fu ameliyat sonras\u0131 refakat\u00e7isi olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu s\u00fcreci yaln\u0131z ge\u00e7iriyor.<\/p>\n\n\n\n
\u2018BI\u00c7AK PARASI ADI ALTINDA \u00dcCRET \u0130STEN\u0130YOR\u2019<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pembe Hayat Derne\u011fi\u2019nden Sosyal Hizmet Uzman\u0131 Do\u011fu Kan, \u201cUyum operasyonlar\u0131ndaki ameliyatlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 devlet kar\u015f\u0131l\u0131yor. Mesela; vajinoplasti (Vajina daraltma), falloplasti (Penis yap\u0131lmas\u0131), histerektomi (Rahmin kar\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131), mastektomi (Memelerin al\u0131nmas\u0131) salpingooferektomi (T\u00fcp ve yumurtal\u0131k al\u0131nmas\u0131)\u2026 Ama \u00f6re\u011fin trans kad\u0131nlarda meme b\u00fcy\u00fctme operasyonunu kar\u015f\u0131lam\u0131yor. Devlet bu operasyonu estetik operasyondan say\u0131yor\u201d diyor.<\/p>\n\n\n\n Kan, devletin benzeri operasyonlar\u0131 kar\u015f\u0131lamas\u0131n\u0131n i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131 noktalar oldu\u011funu da ekliyor: \u201cRant haline geldi\u011fi i\u00e7in doktorlar b\u0131\u00e7ak kesme paras\u0131 alma ad\u0131 alt\u0131nda kendileri i\u00e7in \u00fccret talep edebiliyorlar.\u201d<\/p>\n\n\n\n Bu \u00fccretler operasyondan operasyona de\u011fi\u015fiyor. \u015e\u00f6yle anlat\u0131yor Kan: \u201cBug\u00fcn bir vajinoplasti ameliyat\u0131 ile falloplasti ameliyat\u0131 ayn\u0131 de\u011fil. Falloplasti ameliyatlar\u0131 daha maliyetli. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015f\u00f6yle bir \u015fey s\u00f6z konusu: T\u00fcrkiye\u2019de mikro cerrahi alan\u0131nda uzmanla\u015fm\u0131\u015f, bu ameliyatlar \u00f6zelinde e\u011fitim al\u0131p kendini geli\u015ftirmi\u015f doktorlar yok. E\u011fer bu ameliyatlar\u0131 yurt d\u0131\u015f\u0131nda yapt\u0131rmak istiyorsan\u0131z y\u00fcksek maliyet engelleriyle kar\u015f\u0131la\u015fabiliyorsunuz.\u201d<\/p>\n\n\n\n Kan, ameliyat sonras\u0131 ya\u015fananlardan ise \u015f\u00f6yle bahsediyor: \u201c\u0130nsanlar\u0131n estetik alg\u0131lar\u0131n\u0131n birbirinden \u00e7ok farkl\u0131 oldu\u011funu anlamak laz\u0131m \u00f6ncelikle. Trans kad\u0131nlar \u00f6zelinde konu\u015fursak, kimisi ameliyat sonras\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc vulvadan \u00e7ok memnun olabilirken kimisi be\u011fenmeyebiliyor ve haliyle bu durum ki\u015fi i\u00e7in bir sorun olabiliyor.\u2019\u2019<\/p>\n\n\n\n Kan, bu operasyonlar i\u00e7in istenen paralar\u0131 biriktirmenin zorlu\u011funu \u015fu s\u00f6zlerle anlat\u0131yor: \u201cBulundu\u011fumuz toplumda LGBT\u0130+ ki\u015filer hastal\u0131kl\u0131 ve sapk\u0131n olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fckleri i\u00e7in i\u015f bulmalar\u0131 zor oluyor. Kendi r\u0131zas\u0131yla seks i\u015f\u00e7ili\u011fi yapan ki\u015filer oldu\u011fu gibi zorunlu seks i\u015f\u00e7ili\u011fi yapan trans kad\u0131nlar var. Trans erkekler yine ayn\u0131 \u015fekilde i\u015f hayat\u0131nda \u00e7ok fazla zorlukla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yor. Sizi sigortas\u0131z \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rabiliyorlar. Hak etti\u011finiz maa\u015f LGBT\u0130+\u00a0 oldu\u011funuz i\u00e7in \u00e7o\u011fu zaman verilmiyor ve d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yorsunuz. E\u011fer transsan\u0131z bir evin kiras\u0131 ikiye katlanabiliyor.\u201d<\/p>\n\n\n\n