1. \u00d6p\u00fc\u015fmek<\/strong><\/p>\nBize gelen sorular\u0131n en pop\u00fcler konular\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda, herkesin \u00e7ok sevdi\u011fi ama bir o kadar da \u201cacaba riskli bir eylem mi?\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnmekten de geri durmad\u0131\u011f\u0131, \u00f6p\u00fc\u015fmek geliyor.<\/p>\n
Sorunun cevab\u0131 k\u0131sa ve net; \u00f6p\u00fc\u015fmenin yanaktan yana\u011fa ya da dudaktan duda\u011fa olmas\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, \u00f6p\u00fc\u015fme eylemi tek ba\u015f\u0131na bir HIV riski ta\u015f\u0131m\u0131yor (Ve hatta kapal\u0131 yaralar, yani kanamas\u0131 olmayan yaralar dahi HIV bula\u015f\u0131s\u0131na sebep olmazlar).<\/p>\n
\u00d6p\u00fc\u015fmekle HIV bula\u015f\u0131s\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fi en korkutucu senaryo, a\u011f\u0131z ya da yanak yoluyla, kan al\u0131\u015fveri\u015finin oldu\u011fu durumdur. Ancak bu sadece, a\u011fz\u0131 y\u00fcz\u00fc kan-revan i\u00e7erisinde olan biriyle ya da bir vampirle \u00f6p\u00fc\u015fmekle m\u00fcmk\u00fcn olabilir. A\u011fz\u0131 y\u00fcz\u00fc kan i\u00e7inde olan biriyle, HIV\u2019e konu olacak bi\u00e7imde \u00f6p\u00fc\u015fmek isteyecek insanlar oldu\u011funu sanm\u0131yoruz ama bir vampirle \u00f6p\u00fc\u015fmek iste\u011fi konusunda emin de\u011filiz. Zira bu aralar hayli p\u00f6p\u00fclerler!<\/p>\n
2. El s\u0131k\u0131\u015fmak (tokala\u015fmak)<\/strong><\/p>\nEl s\u0131k\u0131\u015fmak sosyal ili\u015fki olarak de\u011ferlendirilir ve kesinlikle HIV riski yoktur. Sizin ya da ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ya da her iki taraf\u0131n da ellerinin terli ya da kirli olmas\u0131 ya da el derisinin soyuluyor olmas\u0131 veya elde kesik bulunmas\u0131 bu durumu de\u011fi\u015ftirmiyor. El s\u0131k\u0131\u015fmakta HIV riski yok.<\/p>\n
Benzeri durum, sar\u0131lmak ya da birinin sizi t\u0131rmalamas\u0131, \u0131s\u0131rmas\u0131 ya da t\u0131rnaklamas\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Is\u0131r\u0131k ya da t\u0131rmalama \u00e7ok derinse ve kanamal\u0131 bir yara olu\u015fturursa, k\u00fc\u00e7\u00fck de olsa bir riskten bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn. B\u00f6yle bir durumda, ki\u015finin HIV pozitif oldu\u011fundan da eminseniz ilk f\u0131rsatta hastaneye ve enfeksiyon servisine giderek olas\u0131 riskler hakk\u0131nda hekim bilgisine ba\u015fvurman\u0131z yarar\u0131n\u0131za olacakt\u0131r.<\/p>\n
3. Fiziksel temas<\/strong><\/p>\nE\u011fer bu yolla HIV ile enfekte olmak o kadar kolay olsayd\u0131, \u015fimdiye kadar herkes HIV pozitif olmu\u015f olurdu!<\/p>\n
Fiziksel temas s\u0131ras\u0131nda kan ya da semen (sperm) gibi v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131n\u0131n al\u0131\u015fveri\u015fi s\u00f6z konusu de\u011filse, ortada HIV bula\u015f\u0131s\u0131 i\u00e7in bir risk de s\u00f6z konusu de\u011fildir. E\u011fer siz ten temas\u0131 s\u0131ras\u0131nda kar\u015f\u0131n\u0131zdaki birey ile terinizin birbirine temas etmesinden dolay\u0131 HIV bula\u015fabilece\u011finden korkuyorsan\u0131z, size m\u00fcthi\u015f bir haberimiz var: HIV ter ile bu la\u015f maz!<\/p>\n
Fakat ge\u00e7mi\u015fi 35 y\u0131l\u0131 bulan bu kesin bilginin size nas\u0131l olup da hala ula\u015famad\u0131\u011f\u0131 konusundaki merak\u0131m\u0131z\u0131 nas\u0131l gideririz onu bilemiyoruz.<\/p>\n
Yani diyoruz ki; kan ya da semen (sperm) gibi v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki s\u0131v\u0131larda HIV olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in korkulacak da bir \u015fey yok!<\/p>\n
4. D\u0131\u015far\u0131da yemek yemek<\/strong><\/p>\nBaz\u0131lar\u0131na g\u00f6re d\u0131\u015far\u0131da yemek yedi\u011fimiz b\u00fcfeler ve restoranlar HIV sa\u00e7\u0131y\u0131orlar!<\/p>\n
Baz\u0131 insanlar, yanl\u0131\u015fl\u0131kla elini kesen bir a\u015fc\u0131n\u0131n ya da hijyene dikkat etmeyen bir garsonun HIV sa\u00e7t\u0131\u011f\u0131 gibi sa\u00e7ma bir d\u00fc\u015f\u00fcnceden yola \u00e7\u0131kan ve sonu gelmeyen korku senaryolar yaz\u0131yorlar. Hatta bununla da yetinmeyip masada bulunan k\u00fcrdanlar\u0131n HIV ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131na dair fantazilerle senaryoyu geni\u015fletiyorlar.<\/p>\n
Yarat\u0131c\u0131 i\u015fler yapt\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131nda bir kurum olarak itiraf etmeliyiz ki, biz bu seviyede bir yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011fa eri\u015femeyiz!<\/p>\n
Bunlar\u0131n hepsi hayal \u00fcr\u00fcn\u00fc arkada\u015flar. Bahsedilen ve korkulan bu senaryolar\u0131n hi\u00e7biri HIV bula\u015f\u0131s\u0131na neden olabilecek etkiye sahip de\u011fil.<\/p>\n
Ek olarak, HIV insan v\u00fccudundan d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda \u00f6yle san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi saatlerce, g\u00fcnlerce canl\u0131 kalabilen bir virus de\u011fil. HIV insan v\u00fccudundan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 andan sonra uzun s\u00fcre varl\u0131k g\u00f6stermiyor ve saniyeler i\u00e7inde yok oluyor.<\/p>\n
Not: Bu bilgi de a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 35 y\u0131ll\u0131k.<\/p>\n
5. Banyo ve tuvalet<\/strong><\/p>\nTuvaleti kullanmadan \u00f6nce klozetin \u00fczerine tuvalet ka\u011f\u0131d\u0131 koymad\u0131n\u0131z m\u0131?
\nYa da banyodan \u00f6nce k\u00fcveti dezenfekte etmediniz mi?<\/p>\n
Panik yapmay\u0131n. HIV\u2019lik bir ortam yok!<\/p>\n
Diyelim ki banyo ya da tuvalet klozetinde, sizden \u00f6nce oray\u0131 kullanan ki\u015finin v\u00fccut s\u0131v\u0131s\u0131 kald\u0131 ve o da sizin bedeninize bula\u015ft\u0131 (ki \u00f6yle olsa bile o v\u00fccut s\u0131v\u0131s\u0131n\u0131n sizin kan dola\u015f\u0131m\u0131 sisteminize girmesi gerekir), HIV insan v\u00fccudu d\u0131\u015f\u0131nda uzun s\u00fcre ya\u015fayamayaca\u011f\u0131 i\u00e7in HIV riski filan s\u00f6z konusu de\u011fil.<\/p>\n
6. Mast\u00fcrbasyon<\/strong><\/p>\n\u00c7evremizde, b\u00fcy\u00fcklerimiz, \u00f6\u011fretmenlerimiz vb. gibi mast\u00fcrbasyonu ay\u0131p, yanl\u0131\u015f, sak\u0131ncal\u0131 vb nitelendiren insanlar var ve daima olacaklar.. T\u00fcm bu nev-i \u015fahs\u0131na m\u00fcnhas\u0131r insanlar y\u00fcz\u00fcnden de, mast\u00fcrbasyon arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kendimize HIV ya da cinsel yolla bula\u015fan ba\u015fka bir enfeksiyon bula\u015ft\u0131rabilece\u011fimiz gibi mant\u0131ks\u0131z bir d\u00fc\u015f\u00fcnceye kap\u0131lmak m\u00fcmk\u00fcn olabiliyor. (Yok art\u0131k\u2019 diyenleri duyar gibiyiz fakat maalesef var art\u0131k! Geliyor b\u00f6yle sorular.)<\/p>\n
Sevin\u00e7le belirtmek isteriz ki, insanl\u0131k tarihi boyunca kendisinden kendisine herhangi bir enfeksiyon ya da hastal\u0131k bula\u015ft\u0131ran tek bir insan olmad\u0131!<\/p>\n
Bak\u0131n biz HIV hakk\u0131nda konu\u015furken hangi terimleri kullan\u0131yoruz: \u201cbula\u015fmak\u201d, \u201ccinsel yolla bula\u015fmak\u201d\u2026<\/p>\n
Sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir \u015feyi bula\u015ft\u0131ramazs\u0131n\u0131z, hele hele kendinize hi\u00e7 bula\u015ft\u0131ramazs\u0131n\u0131z!<\/p>\n
\u200b<\/p>\n
7. Sivrisinek \u0131s\u0131r\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/p>\nBu minik arkada\u015flar\u0131 seven insan say\u0131s\u0131 pek de fazla de\u011fil. Bu sevgisizlik onlar\u0131 HIV konusunda ola\u011fan \u015f\u00fcpheli haline getiriyor.<\/p>\n
E\u011fer bir sinek \u00f6nce HIV pozitif bir bireyi \u0131s\u0131r\u0131r ve sonra da gelir sizi \u0131s\u0131r\u0131rsa ne olur? E\u011fer sinek s\u0131tma enfeksiyonunu bula\u015ft\u0131rabiliyorsa HIV\u2019i de bula\u015ft\u0131rabilir diyorsunuz de\u011fil mi?<\/p>\n
Ama o konu \u00f6yle de\u011fil!<\/p>\n
S\u0131tma HIV\u2019den \u00e7ok ama \u00e7ok farkl\u0131 bir enfeksiyondur. E\u011fer HIV, sinek taraf\u0131ndan emilmi\u015f kan\u0131n i\u00e7erisinde ya\u015fabilecek bir enfeksiyon olsa bile (ki de\u011fil), sine\u011fin sonraki kurban\u0131 olarak sizi HIV ile enfekte edecek derecede bir risk s\u00f6z konusu olmayacakt\u0131r. Kald\u0131 ki, HIV sinekleri sevmiyor.<\/p>\n
HIV sadece insandan insana aktar\u0131labilen bir virus. Do\u011fas\u0131n\u0131n gere\u011fi olarak tuza\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc herkesi \u0131s\u0131ran sivrisinek, sizden \u00f6nce bir HIV pozitifi \u0131s\u0131rm\u0131\u015f olsa bile HIV, sine\u011fin b\u00fcnyesinde ya\u015fayamaz.<\/p>\n
Sivrisinek ile HIV aras\u0131nda b\u00f6yle bir ili\u015fki yok!
\nGer\u00e7ekten yok!<\/p>\n
8. Birlikte yemek yemek ve yemek payla\u015fmak<\/strong><\/p>\nHIV pozitif oldu\u011funu bildi\u011finiz bir arkada\u015f\u0131n\u0131zla ayn\u0131 tabaktan yemek yemeniz ve hatta ayn\u0131 hamburgerden ya da sandvi\u00e7ten \u0131s\u0131rman\u0131z, yani k\u0131saca ayn\u0131 kaptan yemek yemek ya da yeme\u011finizi payla\u015fmak HIV bula\u015f\u0131 riski olu\u015fturmaz.<\/p>\n
HIV t\u00fck\u00fcr\u00fck yolu ile bula\u015fmaz.
\nVe l\u00fctfen art\u0131k bunu konu\u015fmayal\u0131m. 35 sene oldu!<\/p>\n
Bu ancak a\u011fz\u0131 y\u00fcz\u00fc kan i\u00e7inde olan birini, kendinize de kan revan i\u00e7inde b\u0131rakacak bir bi\u00e7imde \u00f6perseniz m\u00fcmk\u00fcn ama HIV pozitif olsun ya da olmas\u0131n, e\u011fer arkada\u015f\u0131n\u0131z\u0131n a\u011fz\u0131-y\u00fcz\u00fc, kan-revan i\u00e7indeyse onu \u00f6pmeyi ya da yemek yeme\u011fi falan d\u00fc\u015f\u00fcnmeniz \u00e7ok ay\u0131p; tutun elinden hastaneye g\u00f6t\u00fcr\u00fcn, siz onun arkada\u015f\u0131s\u0131n\u0131z!<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla kap-kacak payla\u015fmak, ayn\u0131 barda\u011f\u0131 kullanmak, ayn\u0131 lokmay\u0131 payla\u015fmak, HIV bula\u015f\u0131s\u0131 i\u00e7in yeterli ortam\u0131 yaratmaz ve sizden ricam\u0131z l\u00fctfen bu konuda durup durup kafan\u0131zda bir \u015feyler uydurup kendinizi bunaltmay\u0131n\u0131z. Sa\u00e7ma \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n
9. \u0130\u00e7 \u00e7ama\u015f\u0131rlar\u0131<\/strong><\/p>\n\u0130nsan hangi durumlarda ve neden bir ba\u015fkas\u0131na ait \u00fcstelik temiz olmayan bir i\u00e7 \u00e7ama\u015fr\u0131n\u0131 kullan\u0131r bilmiyoruz. Gelen soruladan baz\u0131lar\u0131na g\u00f6re b\u00f6yle bir ger\u00e7eklik var.<\/p>\n
Sonra bir bak\u0131l\u0131yor ki, o ba\u015fkas\u0131na ait olan ama sizin \u00fczerinizde olani\u00e7 \u00e7ama\u015f\u0131r\u0131nda baz\u0131 kal\u0131nt\u0131lar var. Tabi g\u00f6r\u00fcnce mide kalk\u0131yor, acaba bu neyin kal\u0131nt\u0131s\u0131 falan diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Sonra kafam\u0131zda binlerce olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 s\u0131ralay\u0131p, kendimizi o endi\u015feden bu endi\u015feye savurup duruyoruz (t\u00fcm bunlar\u0131 okurken g\u00f6z\u00fcn\u00fczde canland\u0131, de\u011fil mi?)<\/p>\n
\u00d6ncelikle bir sakin olun. Her nas\u0131l olmu\u015f olursa olsun, bir kuma\u015f par\u00e7as\u0131n\u0131n yani o giydi\u011finiz ba\u015fkas\u0131na ait olan i\u00e7 \u00e7ama\u015f\u0131r\u0131n\u0131n \u00fczerinde kurumu\u015f bir kal\u0131nt\u0131 varsa dahi, HIV insan v\u00fccudu d\u0131\u015f\u0131nda uzun s\u00fcre ya\u015fayamayaca\u011f\u0131 i\u00e7in bir risk de yok.<\/p>\n
Yani bu \u015fekilde HIV BU LA\u015e MAZ!<\/p>\n
Ayr\u0131ca hi\u00e7 \u00fcst\u00fcm\u00fcze vazife olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz ama yine de sadece kendinize ait i\u00e7 \u00e7ama\u015f\u0131rlar\u0131 giymenizi tavsiye ederiz (:<\/p>\n
10. \u00d6ks\u00fcrmek ve hap\u015f\u0131rmak<\/strong><\/p>\nY\u0131l 2018.<\/p>\n
HIV bilimi ald\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131 gitti ve yeni ila\u00e7lar HIV pozitif bireyden, HIV negatif bireye cinsel ili\u015fki yoluyla HIV ge\u00e7i\u015fini durdurdu. Fakat say\u0131s\u0131 milyonlarla \u00f6l\u00e7\u00fclecek say\u0131da insan HIV pozitif bireylerle ayn\u0131 ortamda bulunarak kendilerini tehlikeye att\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar.<\/p>\n
HIV hava yolu ile bula\u015fabilen bir enfeksiyon de\u011fildir ve e\u011fer bir HIV pozitif birey \u00f6ks\u00fcr\u00fcrse ya da hap\u015f\u0131r\u0131rsa, o HIV pozitif bireydeki vir\u00fcsler \u00f6ks\u00fcrmek ve hap\u015f\u0131rma ile havaya sa\u00e7\u0131l\u0131p sonra da gelip sizin kan dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131za girmezler.<\/p>\n
E\u011fer HIV bu kadar basit bir yolla bula\u015fabiliyor olsayd\u0131, d\u00fcnyadaki HIV pozitif birey say\u0131s\u0131yla, d\u00fcnya n\u00fcfusu a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 ayn\u0131 olurdu.<\/p>\n
Detayl\u0131 bilgi i\u00e7in\u00a0www.kirmizikurdele.org\u00a0<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"K\u0131rm\u0131z\u0131 Kurdele \u0130stanbul kuruldu\u011fu g\u00fcnden bu yana, online HIV dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, HIV\u2019in olas\u0131 bula\u015f ve korunma yollar\u0131 hakk\u0131nda binlerle ifade edilecek miktarda soru ald\u0131. B\u00fct\u00fcn bu sorularsa size HIV’e dair endi\u015felerinizin ne kadar da \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc ve can s\u0131k\u0131c\u0131 olabilece\u011fini, bize her defas\u0131nda yeniden hat\u0131rlatt\u0131. Ancak ger\u00e7ek \u015fu ki; HIV, g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u015fler ya …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19040,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7481,80],"tags":[585],"class_list":["post-45825","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-hiv","category-saglikliyasam","tag-hiv"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45825","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45825"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45825\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45834,"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45825\/revisions\/45834"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19040"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45825"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45825"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45825"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}