{"id":43911,"date":"2018-03-30T22:59:35","date_gmt":"2018-03-30T19:59:35","guid":{"rendered":"http:\/\/gzone.com.tr\/?p=43911"},"modified":"2018-04-27T17:39:23","modified_gmt":"2018-04-27T14:39:23","slug":"tv-dizilerindeki-sozde-escinsel-temsilleri","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/2018\/03\/30\/tv-dizilerindeki-sozde-escinsel-temsilleri\/","title":{"rendered":"TV D\u0130Z\u0130LER\u0130NDEK\u0130 S\u00d6ZDE E\u015eC\u0130NSEL TEMS\u0130LLER\u0130"},"content":{"rendered":"<p><strong>GZone Dergi Ya\u015fam yazar\u0131 Recep \u00d6zda\u015f, T\u00fcrkiye televizyonlar\u0131ndaki s\u00f6zde e\u015fcinsel karakterlerin e\u015fcinselleri nas\u0131l temsil etmedi\u011fine &#8220;D\u0130Z\u0130 B\u0130Z\u0130 ANLATMAZ: Rol, Temsil ve Yerle\u015ftirme&#8221; isimli yaz\u0131s\u0131nda de\u011finiyor. \u0130\u015fte bu yaz\u0131:<\/strong><br \/>\nRol yap\u0131lmas\u0131 gereken, temsil ise rol\u00fcn \u00fcretti\u011finin ba\u015fkas\u0131 ad\u0131na sergilenmesi beklenendir. Peki rol ve temsil bu kadar saf ve dilde beyaz m\u0131d\u0131r? Tabi ki de\u011fil. De\u011filse izledi\u011fimiz \u015feyi nas\u0131l anlayaca\u011f\u0131z, neyle k\u0131yaslayaca\u011f\u0131z? Yaratt\u0131\u011f\u0131 tek boyutlu gey karakterlerle bizi asla izlemedi\u011fini bildi\u011fimiz dizileri izlemeden bilebilir miyiz mesela?<br \/>\nEvet, hatta fazlas\u0131n\u0131 bile biliriz. Peki, nedir bu fazla? Bir dizi mi, arkada\u015f m\u0131, kimlik ya da hik\u00e2ye mi?<br \/>\nBu sorular izlemenin anlam\u0131na g\u00f6re bahsi ge\u00e7en her \u015feyi kurar, kurmakla kalmay\u0131p t\u00fcm bu kavramlar\u0131 ba\u015fka cephelerden me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131r. Mesela ben izlemden bilebilece\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm bir \u015fey \u00fczerine yazmak, kurmak istiyorum: Jet Sosyete\u2019i izlemedim, Kiral\u0131k A\u015fk\u2019\u0131 da (Youtube dan atlayarak ge\u00e7tim i\u015fte). Ama bu dizilerin yan rollerde komik gey temalar\u0131n\u0131 izlemeden ele\u015ftirebilme hakk\u0131m var. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir grubu temsil etmedi\u011fi \u015feye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek istiyorlar. Nas\u0131l m\u0131? Tabii ki egemenlerin o grubu kendine do\u011fru \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131yla. Egemen kim? Bu dizileri yazan-\u00e7izenler. Peki, izlemeden iddia edece\u011fim \u015feyleri nas\u0131l temellendiririm? Tabii ki deneyim, eylem ve en \u00f6nemlisi \u00f6znesi oldu\u011fumu kendi toplumsal konumumla.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-30553\" src=\"http:\/\/gzone.com.tr\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/onur-buyuktopcu-koris-kiralik-ask.jpg\" alt=\"onur-buyuktopcu-koris-kiralik-ask\" width=\"660\" height=\"330\" srcset=\"http:\/\/www.gzone.com.tr\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/onur-buyuktopcu-koris-kiralik-ask.jpg 660w, http:\/\/www.gzone.com.tr\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/onur-buyuktopcu-koris-kiralik-ask-300x150.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 660px) 100vw, 660px\" \/><br \/>\nO kadar diyoruz, ediyoruz asl\u0131nda: Bu \u00fclkede dizi-film yapanlar\u0131n \u00fcretti\u011fi gey, lezbiyen, trans, quuer + tiplemeler organik de\u011fil. Yine de bir ek daha: Bu tipler sizin g\u00fcld\u00fcr\u00fcn\u00fcz ya da ac\u0131l\u0131 sahte politik \u00f6ng\u00f6r\u00fcn\u00fcz hi\u00e7 de\u011fil. Bu gruplar\u0131n, kimliklerin, insanlar\u0131n temsil etti\u011fi as\u0131l \u015fey: var olma \u00e7abalar\u0131d\u0131r.<br \/>\nRol ve temsile geri d\u00f6nersek i\u015fte; Kiral\u0131k A\u015fk\u2019\u0131n Kori\u015f\u2019i mesela, e\u011fer ki oynad\u0131\u011f\u0131 rol kendi hayat\u0131na benziyor ise rol yapm\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcnebilir. Ama buna kolayl\u0131kla rol diyebiliriz izleyen olarak. \u0130stenen bir performans\u0131, yani bekleneni sergiledi\u011fi i\u00e7in rol yap\u0131yor pek\u00e2l\u00e2. Jet Sosyete\u2019nin Tuni\u2019si Enis ARIKAN ise y\u00fckl\u00fc miktarda a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n rol\u00fcn\u00fc yaparak, kendi hayat\u0131nda b\u00f6yle a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar pek tabii var olabilir, ba\u015fka bir \u015feyi temsil ediyor. Toplamda her iki karakter de kendi \u00f6znel konumlar\u0131, deneyimleri ve eylemleri d\u0131\u015f\u0131nda temsiller i\u015fin a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131. As\u0131l sorun i\u015fe \u015fimdi ba\u015fl\u0131yor. \u00d6zel olan politikse e\u011fer, benim beni temsil etmeyeni izlememezlik etmem (Jet Sosyete&#8217;yi izlememek misal) ama \u00fczerine s\u00f6z s\u00f6ylemem nedir? Onu anlamamaya \u00e7al\u0131\u015fmak de\u011fildir bu. Zaten seni anlamam\u0131\u015f olana kar\u015f\u0131 durmakt\u0131r.<br \/>\nVe olay burada kopuyor: Farkl\u0131 g\u00fc\u00e7 konumlar\u0131 i\u00e7inde temsiliyeti (queer) yanl\u0131\u015f yapan, piyasa kodlar\u0131 i\u00e7inde kendi saftirik normlar\u0131n\u0131 olu\u015fturup, bir de bunlar\u0131 alternatifmi\u015f gibi sunan ve gayet de yutturan tehlikeli dizi senaristi, y\u00f6netmen, yap\u0131mc\u0131 insanlar gey-lezbiyen-queer+ arkada\u015flar\u0131n\u0131n g\u00f6zlerinin i\u00e7ine baka baka nas\u0131l sahtelik ederler? \u00c7izdikleri resimlerin temsil ettirdikleri tiplere ait olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi biliyorlar mesela. Yine de bu b\u00f6yledir deyip, e\u015fin- dostun kalmaya devam ediyorlar.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/ZMdCxbURH7Q\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p>Beylik laflar etmek i\u00e7in erkek olmaya gerek yok sonu\u00e7ta, erille\u015fmeye ba\u015fla yeter. B\u00f6ylece en yak\u0131ndaki ama en sinsi tip olup (yazan \u00e7izenler), ekrandan yana\u011f\u0131m\u0131za makas alabilirsin. Buralarda i\u015fte tehlike b\u00fcy\u00fcyor: diziler ve filmler ve t\u00fcm yanl\u0131\u015f-ideolojik temsiller bir anda o diziden inen ruh gibi g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131m\u0131zda dolan\u0131yor. E\u015fin-dostun, arkada\u015f\u0131n\u0131n seni izleyerek bilebilece\u011fi ve bu bilgiden de bir temsil \u00fcretece\u011fi tehlike \u00e7anlar\u0131 kap\u0131ya dayan\u0131yor. Ya da a\u00e7\u0131k konu\u015fmak gerekirse yaz\u0131p \u00e7izenler \u201cbu haddi kendinde buluyor\u201d. \u00c7\u00fcnk\u00fc had meselesi kiminle ne kadar yak\u0131n ili\u015fki kurdu\u011fun, kimi hayat\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fine ona s\u00f6z s\u00f6yleme hakk\u0131n\u0131 vererek d\u00e2hil etti\u011finle \u00e7ok alakal\u0131: \u0130\u00e7selle\u015ftirilmi\u015f homofobi en i\u00e7erde durur, orda rahat rahat bekler!<br \/>\nB\u00f6ylece i\u015fte, bu senin hayat\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fini bildi\u011fini sananlar kolayca senin ad\u0131na her biri di\u011ferinden farkl\u0131 bir grubun kimli\u011fini ve varolu\u015funu hi\u00e7e sayarak, yeni y\u00f6ntemler olu\u015fturuyor. Misal; olu\u015fturduklar\u0131 abart\u0131l\u0131, parodi bile olamayan, g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc, k\u00f6t\u00fcc\u00fcl, sinsi ve asla organik olamayan ama \u00e7ok i\u00e7tenmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnen gey-queer kimliklerle Kori\u015f\u2019in ve Tony\u2019nin temsili i\u015fte. Ve bu temsiller senin ad\u0131na konu\u015fmaya ba\u015fl\u0131yor. Tamam, komedide temsil abart\u0131l\u0131r, her \u015fey sivrilir falan, eyvallah ama y\u00f6ntemler i\u00e7erik olu\u015fturur ve bu i\u00e7erikler seni lin\u00e7 etmeye haz\u0131r topluma alt\u0131n tepside sunulur. Bu tepsiye \u015fu g\u00f6rseli koyal\u0131m mesela:<\/p>\n<p>Rol ve temsille ilgili bahsettiklerimden bir t\u0131k daha sinsi ve \u00e7ok ama \u00e7ok tehlikeli. Nerden tutsan elinde kal\u0131yor. Militarizm mi? K\u0131r\u0131lgan ya da hegemonik erkeklik mi? Queer mi? \u00c7a\u011fda\u015f sanat m\u0131? Enstalasyon mu? Ne bu acaba? Bence yerle\u015ftirme. Birileri di\u011fer ezilmi\u015f grubu istedi\u011fi gibi e\u011fip, b\u00fck\u00fcp sonra onu istedi\u011fi yere yerle\u015ftirebiliyor. O naif gibi g\u00f6r\u00fcnen roller ustaca yerle\u015ftirme sanat\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015febiliyor.<br \/>\n\u015eimdi en mesleki gibi g\u00f6r\u00fcnen rol kesmelerden, tehlikeli temsillere \u015funu diyelim: Temsil bi yandan da \u00f6ld\u00fcr\u00fcr sevgili eli sivri kalem tutan arkada\u015flar. O sivri kalemi bi \u00f6nce kendinize bat\u0131r\u0131n da \u00e7uvald\u0131z yerle\u015fece\u011fi yeri beklesin.<br \/>\nPeki, bunca varolu\u015f \u00e7abas\u0131 ve m\u00fccadelesinin i\u00e7inde seni do\u011fru temsil etti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen diziyi, filmi (ki \u00e7o\u011fu e\u015fimiz dostumuz arkada\u015f\u0131m\u0131z) niye izlememeliyiz? \u00c7\u00fcnk\u00fc bu karakterleri yapan insanlar zaten bizi izlemiyor da ondan. Bizim de bu dizileri izlemeden onlar\u0131n neyi ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve neyi asla temsil edemediklerini anlatmam\u0131z hakl\u0131la\u015f\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7izdikleri abart\u0131l\u0131, tek boyutlu karakterler bir s\u00fcre sonra me\u015frula\u015f\u0131yor, do\u011falla\u015f\u0131yor, normla\u015f\u0131yor. Bu y\u00fczden de aktifler askere al\u0131n\u0131yor, her geyin ana babas\u0131 \u00e7ocu\u011funun B\u00fclent Ersoy olaca\u011f\u0131n\u0131 san\u0131yor. Anlaml\u0131 bir son \u00e7a\u011fr\u0131yla bitirerek; seninleyken ka\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6z\u00fcn\u00fc izleyip, yanl\u0131\u015f rol ve temsillerle seni oraya buraya yerle\u015ftirip, \u00fcst\u00fcne \u00fcstl\u00fck ve \u0131srarla onun dizisini-filmini izlemeni bekleyen, eli kalem tutan arkada\u015flar\u0131m\u0131z: \u0130nsan sirkinde de\u011filsiniz ve att\u0131\u011f\u0131n\u0131z f\u0131nd\u0131k f\u0131st\u0131klar birilerinin kafas\u0131na ta\u015f olarak d\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong><em>Nisan 2018 GZone Dergi i\u00e7eriklerine a\u015fa\u011f\u0131daki dergi kapa\u011f\u0131m\u0131z\u0131 t\u0131klayarak ula\u015fabilirsiniz.<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"http:\/\/gzone.com.tr\/gzone-dergi-nisan-2018-sayisi-cikti\/\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone\" src=\"https:\/\/s7.postimg.cc\/cmxtvsuqj\/KAPAK-_NISAN-2018-kucuk.jpg\" width=\"600\" height=\"800\" \/><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone\" src=\"https:\/\/s17.postimg.org\/8jp1kewvz\/KAPAK-_NISAN-2018.jpg\" width=\"600\" height=\"800\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>GZone Dergi Ya\u015fam yazar\u0131 Recep \u00d6zda\u015f, T\u00fcrkiye televizyonlar\u0131ndaki s\u00f6zde e\u015fcinsel karakterlerin e\u015fcinselleri nas\u0131l temsil etmedi\u011fine &#8220;D\u0130Z\u0130 B\u0130Z\u0130 ANLATMAZ: Rol, Temsil ve Yerle\u015ftirme&#8221; isimli yaz\u0131s\u0131nda de\u011finiyor. \u0130\u015fte bu yaz\u0131: Rol yap\u0131lmas\u0131 gereken, temsil ise rol\u00fcn \u00fcretti\u011finin ba\u015fkas\u0131 ad\u0131na sergilenmesi beklenendir. Peki rol ve temsil bu kadar saf ve dilde beyaz m\u0131d\u0131r? Tabi ki de\u011fil. De\u011filse izledi\u011fimiz &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":43695,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1777,7389,28,61],"tags":[7379,2301],"class_list":["post-43911","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-bu-ay-gzone-dergide","category-nisan2018","category-pop","category-sinematv","tag-jet-sosyete","tag-kiralik-ask"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43911","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=43911"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43911\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":44049,"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43911\/revisions\/44049"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/43695"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=43911"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=43911"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.gzone.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=43911"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}